Năm 2021, tôi có dịp tham gia thiết kế Lễ hội Hoa đăng tại Cần Thơ. Trong một lần gặp anh Phó Chủ tịch thành phố, anh nói với tôi:

“Kinh phí thi công ở đây thấp lắm, anh Quốc An ơi. Anh làm không nổi đâu!”

Lúc ấy, tôi đang ngồi dưới chân cầu Tình Yêu, ngay bến Ninh Kiều. Ngước nhìn lên cây cầu đẹp nhưng tối om, không một ánh đèn, tôi bỗng thấy tiếc.

Tôi nói với anh:

“Thật sự quá uổng cho chiếc cầu đẹp này! Nếu tôi thiết kế lễ hội, tôi sẽ làm cho chiếc cầu rực sáng bởi hai hàng đèn hoa sen. Mỗi cụm gồm hai cây sen vươn lên, quấn quyện bên nhau như đôi tình nhân. Dưới sông sẽ là một vườn sen với hoa và lá bập bềnh trên mặt nước, trông như thật. Giữa những cụm hoa sen sẽ có một chiếc xuồng chở những quả được sơn như ngọc quý, châu báu, tượng trưng cho sự phát triển và thịnh vượng của Cần Thơ.”

Tôi chưa nói hết ý tưởng, anh Phó Chủ tịch đã thay đổi quyết định.

“Thôi, anh về đi! Tôi sẽ huy động kinh phí để anh làm ngay. Vì cũng gấp lắm rồi!”

Với tôi, đó là khoảnh khắc đáng nhớ. Đôi khi, điều thuyết phục người khác không phải là những lời hứa lớn lao, mà là một ý tưởng đủ rõ ràng để họ nhìn thấy vẻ đẹp và giá trị của nó ngay trong tâm trí.

Khi ý tưởng gặp thử thách

Ngay sau đó, tôi trở về bắt tay vào thiết kế. Bởi trong đầu tôi, hình ảnh lễ hội gần như đã hiện lên trọn vẹn.

Nhưng đến buổi duyệt thiết kế trước hội đồng giám khảo tại Cần Thơ, ý tưởng vườn sen trên sông gặp phải sự nghi ngại.

Mọi người cho rằng phương án không khả thi. Hằng năm, tàu thuyền di chuyển qua lại, sóng đánh vào sẽ khiến những cụm hoa sen nổi trên mặt nước bị lật.

Tôi hiểu nỗi lo ấy. Một ý tưởng đẹp sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu không thể thi công và đứng vững trong thực tế.

Đôi khi, điều thuyết phục người khác không phải là những lời hứa lớn lao, mà là một ý tưởng đủ rõ ràng để họ nhìn thấy vẻ đẹp và giá trị của nó ngay trong tâm trí.

Vì vậy, tôi trình bày phương án kết cấu của mình: 64 cụm hoa sen được liên kết với nhau thành một hệ nổi giống như chiếc bè, phần kết cấu được bố trí khuất dưới mặt nước để giữ các cụm hoa ổn định.

Tôi tin vào giải pháp mình đã tính toán và giải thích rõ cách thực hiện. Cuối cùng, ý tưởng được hội đồng đồng thuận.

Với tôi, sáng tạo không chỉ là nghĩ ra điều đẹp mắt. Sáng tạo còn là tìm được cách biến điều tưởng như không thể thành hiện thực.

Câu chuyện khiến tôi nghẹn lòng

Trong những ngày thi công, tôi thường ra mua nước của một cô bán hàng ở dưới chân cầu. Những lần trước, cô vẫn vui vẻ trò chuyện. Nhưng hôm ấy, tôi thấy cô buồn hẳn.

Tôi hỏi:

“Sao hôm nay cô buồn vậy?”

Cô bật khóc rồi nói với tôi rằng năm nay lễ hội đẹp quá, nhưng chồng cô mới mất hơn một tháng, nên cô không thể cùng chú đến xem như trước nữa.

Nghe xong, tôi nghẹn lòng.

Giữa không khí tất bật của công trường, giữa những ánh đèn đang được lắp đặt để chuẩn bị cho một lễ hội rực rỡ, câu chuyện của cô khiến tôi chợt nhận ra rằng mỗi người đều có một niềm vui, một nỗi buồn và những ký ức riêng gắn với nơi mình sống.

Chúng tôi đang cố gắng tạo nên một lễ hội đẹp để mọi người cùng thưởng thức. Nhưng với cô, vẻ đẹp ấy lại gợi lên nỗi nhớ về người đã không còn bên cạnh.

Tôi luôn tin rằng ánh sáng đẹp nhất của một lễ hội không chỉ đến từ những ngọn đèn được thắp lên, mà còn từ cảm xúc được đánh thức trong lòng người.

Khoảnh khắc đó khiến tôi hiểu rằng, đằng sau mỗi công trình công cộng không chỉ là thiết kế, ánh sáng hay vật liệu. Đó còn là đời sống và cảm xúc của những con người bình dị.

Một lễ hội thành công và điều tôi vẫn trăn trở

Rồi ngày hội cũng đến.

Những cụm hoa sen rực rỡ, cây cầu lung linh ánh sáng và vườn sen trên mặt nước đã tạo nên một không gian khác biệt bên dòng sông Cần Thơ. Lễ hội thu hút đông người đến mức có nhiều người phải ra về mà chưa thể tham quan hết, bởi lượng khách đông hơn những năm trước rất nhiều.

Tôi vui vì ý tưởng của mình đã được hiện thực hóa và được mọi người đón nhận. Nhưng niềm vui ấy cũng đi cùng một điều đáng tiếc: không phải ai đến cũng có cơ hội trải nghiệm trọn vẹn lễ hội.

Đó là điều tôi vẫn nhớ khi nhìn lại Lễ hội Hoa đăng Cần Thơ năm 2021.

Một công trình có thể được đánh giá qua vẻ đẹp, quy mô hay lượng người tham dự. Nhưng với tôi, giá trị sâu xa hơn nằm ở những cảm xúc mà nó để lại — từ niềm vui của người thưởng ngoạn đến nỗi nhớ lặng thầm của một người phụ nữ bán nước dưới chân cầu.

Tôi luôn tin rằng ánh sáng đẹp nhất của một lễ hội không chỉ đến từ những ngọn đèn được thắp lên, mà còn từ cảm xúc được đánh thức trong lòng người.

Và có lẽ, đó cũng chính là điều tôi luôn tìm kiếm trong hành trình sáng tạo cùng Hiên Mộc: không chỉ làm nên những không gian đẹp, mà còn tạo ra những trải nghiệm có ý nghĩa, để khi ánh đèn tắt đi, những ký ức đẹp vẫn còn ở lại.